waardevolle school oranjeloWerken aan een

Waardevolle School

Samen bouwen we aan scholen om van te houden

De aanleidingen van het programma ‘Waardevolle School’

Klimaatverandering versnelt en er is nu grootschalige actie nodig om de CO2-uitstoot te reduceren. In de gebouwen in het onderwijs is er een enorm besparingspotentieel vanwege de hoge gemiddelde leeftijd en de lage energieprestatie van de gebouwen. Bovendien zit de generatie die de transitie naar een duurzame samenleving voor een groot deel moet gaan realiseren, nu op school. Scholen hebben daarom een grote potentie om bij te dragen aan een duurzame wereld: zowel via hun eigen gebouw en beheer, als via educatie en gedrag met leerlingen en docenten. Een ‘Waardevolle School’ zien wij daarom om als een school met een duurzaam gebouw, goed beheer, duurzaam gedrag en ruimte voor educatie over duurzaamheid. Waardevolle School werkt daarom vanuit vier pijlers: educatie, gedrag, gebouw en beheer.

pijlers

Duurzaamheid dringt nog maar beperkt door in het onderwijssysteem (Educatie & Gedrag)

Op het gebied van duurzaamheid en milieu is er een overvloed aan educatieve producten en activiteiten van wisselende kwaliteit over de markt verspreid. Landelijk wordt milieu- en duurzaamheidseducatie door veel partijen aangeboden en het aanbod is enorm. Op ieder thema en ieder lesniveau is er een schier eindeloze hoeveelheid aan lesbrieven, leskisten, lesmaterialen, lesactiviteiten en locaties. Zoveel zelfs dat scholen vaak door de bomen het bos niet meer zien en dat de inspanningen die de scholen doen fragmentarisch zijn: dit jaar een afvallesje, volgend jaar een waterles en daarnaast enkele vaste onderdelen zoals de Boomfeestdag, de Dag van de Duurzaamheid, de Landelijke Opschoondag, Warmetruiendag of schooltuinieren.

Het probleem is dat deze lessen onvoldoende worden geïntegreerd in het curriculum van de school. Onderzoek (in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu) laat dan ook zien dat slechts 4% van de Nederlandse basisscholen als 'duurzaam' kan worden bestempeld.

De staat van gebouwen en het inzicht in prestaties van gebouwen zijn slecht (Gebouw & Beheer)

In Nederland staan ongeveer 9.000 schoolgebouwen. Hierin krijgen circa 2,4 miljoen leerlingen les en werken bijna 200.000 onderwijsprofessionals. In veel van deze gebouwen laten het binnenklimaat en de energetische kwaliteit te wensen over. Dit leidt tot mindere prestaties van leerlingen en leerkrachten én een hoger ziekteverzuim. Ook brengen deze zaken onnodig hoge exploitatielasten met zich mee, die dikwijls ten koste gaan van het budget dat beschikbaar is voor personeel en leermiddelen.

Van de circa 9.000 scholen (PO en VO) in Nederland dienen er ongeveer 3.000 te worden ver(nieuw)bouwd, circa 1.000 scholen kunnen via renovatie en groot onderhoud worden verduurzaamd en ongeveer 1.000 relatief jonge schoolgebouwen kunnen door middel van hun quickwins hun energiebeheer verduurzamen. De opgave is enorm en er is veel belangstelling, maar de vele bestaande initiatieven komen nu nog niet goed van de grond.

> Lees verder bij de PO-Raad: School krijgt structureel te weinig geld voor schoolborden en schoolgebouwen
> Lees verder bij de PO-Raad: Algemene Rekenkamer: 'Scholen en gemeenten, breng vastgoeddata op orde'

De samenwerking tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers verloopt moeizaam (proces)

Wij zien dat schoolbesturen, schoolleiders en docenten te maken hebben met een hoge werkdruk en wij begrijpen dat zij niet altijd de juiste kennis hebben of tijd hebben om voldoende prioriteit te kunnen geven aan de verduurzaming van hun onderwijs en het schoolgebouw. Ook constateren we dat aanbiedende partijen het perspectief van de school vaak slecht kennen, waardoor het voor hen moeilijk is om goed antwoord te geven op de vraag achter de vraag die scholen stellen. Zo bleek uit de consultatieronde onder schoolbesturen door de Green Deal Scholen dat slechts 24% van de schoolbesturen het gevoel heeft dat het marktaanbod aansluit op de behoefte.

De praktijk wijst dus uit dat het de vragende en de aanbiedende partijen maar moeilijk lukt elkaar goed te vinden en elkaar echt te begrijpen. Met het programma ‘Waardevolle School’ stimuleren en helpen we daarom de vrager het juiste te vragen en de aanbieder het goede te laten aanbieden: waardevol opdrachtgever- én opdrachtnemerschap noemen we dat. Zo komen we gezamenlijk tot het resultaat waarvan wij allen dromen.

> Lees verder bij de Green Deal Scholen: Resultaten consultatieronde schoolbesturen